İntihal, yani bir edebiyat eseri sahibinin eserini herhangi bir amaç doğrultusunda “aşırması” bugüne kadar özellikle de yayıncılık dünyasında sıkça başvurulan bir yöntem olmuştur. Dünden bugüne kimi yayınevlerinin sahte isimleri “çevirmen” olarak gösterdiği olaylarla da “gerçek” bir çevirmenin başka bir çevirmenin çevirisini intihal etmesinin somut olaylarıyla da karşılaşılmıştır.Bilindiği üzere,  ÇEVBİR çatısı altında örgütlenen biz kitap çevirmenleri de bu konuya özel bir önem veriyor, bu alanda somut mücadelemizi sürdürüyoruz (26 Mart 2008 tarihinde YAYBİR’le işbirliği yaparak bu alandaki sorunların ciddi bir dökümünü ve çözüm önerilerimizi içeren ayrıntılı bir rapor yayınladık ve bu rapor basından ciddi bir ilgi gördü. Önümüzdeki dönemde de Kültür ve Milli Eğitim bakanlıkları yetkilileriyle masaya oturup neler yapılabileceği konusunda bir dizi toplantı, atölye çalışması düzenleyeceğiz ) Ama üzülerek görüyoruz ki intihal çeviri uygulaması hiç beklenmedik alanlara da sıçramış. Bugün belki de ilk kez olarak bir kurumun bir “çevirmenden” başkasının çevirisini “intihal” etmesini istemesinin somut kanıtları ortadadır.

Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği (ÇEVBİR) olarak fikri mülkiyet hakkı ihlallerine karşı Yayıncılar Birliği (YAYBİR) ile ortaklaşa sürdürmekte olduğumuz iki ayrı çalışmanın sonuçları, 26 Mart 2008’de gerçekleştirilen bir basın toplantısıyla kamuoyuna açıklandı.

Duyurulan haberlerden ilki, iki meslek birliğinin çeviri ve yayıncılık dünyasının uzun süredir ihtiyaç duyduğu standartlaşma için ilk adımı atarak tarafların haklarını ve yükümlülüklerini düzenleyen bir protokol hazırlamış olmalarıydı. Protokolde, çevirmen ve yayıncı arasında yapılacak sözleşmenin niteliğinden bu sözleşme kurallarının herhangi bir şekilde ihlal edilmesi durumunda gidilecek yola, çeviri sürecinde editörle çevirmen arasında gözetilmesi gereken ilişkiden çevirmene verilecek nüsha adedine pek çok mesele ele alınmakta. Ayrıca bu protokole uygun hazırlanmış sözleşmelerden doğan uyuşmazlıklarda yargı yoluna gitmeden evvel ÇEVBİR ve YAYBİR tarafından oluşturulacak bir tahkim kurulunun devreye girmesi de karara bağlanmış durumda. Bu protokol sayesinde bazı temel meselelerin daha sözleşme aşamasındayken aydınlığa kavuşacağını ve birer soruna dönüşmelerinin engelleneceğini öngörüyoruz.

Murat Belge

Can Yayınları'nın Galatasaray'daki kitabevinde düzenlediğimiz Çevbir söyleşilerinin bu sezonki son toplantısında değerli kültür adamı Murat Belge bizlerle birlikte olacak. 26 yıl önce yazdığı ve "dünyada hiçbir toplumun kendi diliyle ilişkisi Türkiye'deki gibi bir sorun haline gelmemiştir" diye başlayan "Türkçe Sorunu" adlı yazıdan beri Türkçe meselesiyle yakından ilgilenen, bu konuda yazmayı ve düşünmeyi sürdüren Belge, bu söyleşide şu tür sorular üzerinde konuşacak ve dinleyicilerle sohbet edecek: Osmanlı toplumunda dil ne zaman ve nasıl bir sorun haline geldi? Batı'ya açılmanın bu sorunun oluşumundaki rolü nedir? Cumhuriyet döneminde izlenen dil politikaları (TDK kurultayları, derleme çalışmaları, Güneş-Dil Teorisi vs.) hangi saiklerle oluşturuldu? Bu dönemde dilde yaşanan büyük değişimin kazandırdıkları, kaybettirdikleri neler oldu? Özleştirme akımının epey hız kestiği günümüzde Türkçe ne durumda?

14 Nisan 2008 Çevbir Toplantısı

Haber: Deniz Koç

Nihal Yeğinobalı, 14 Nisan Pazartesi akşamı kendini dinlemeye gelenleri zamanda minik bir yolculuğa çıkararak şair olmayı aklına koymuş küçük bir kızın çeviriye başlama öyküsünü, bu işi meslek olarak nasıl seçtiğini ve yayıncılık dünyasında bugüne kadar neler görüp geçirdiğini anlattı.

Biz çeviri emekçileri, meslek birliğimizin ikinci kuruluş yıldönümü de olan bu 1 Mayıs'ı meydanlarda, başka alanlarda çalışan emekçi kardeşlerimizle birlikte kutlayamamanın hüznü içindeyiz. "Ayaklar baş olmak isterse kıyamet kopar" türünden inanılması güç laflar sarf ederek çok açık bir işçi düşmanlığı sergileyen, 1 Mayıs'ı işçi ve emekçilere bir bayram olarak değil de devletin otoritesine biat etmeleri beklenen bir gerilim günü olarak yaşatma kararlığında olduğunu günler öncesinde açıkça ortaya koyan mevcut hükümet ve İstanbul valisinin bu tavrı bizi açıkça ürküttüğü için çok istediğimiz halde 1 Mayıs kutlamalarına yine kurumsal olarak katılamadık.

Kitap Çevirmenleri Meslek Birliği ÇEVBİR'in Can Yayınları'nın salon katkılarıyla düzenlediği çeviri söyleşilerinde iki toplantımız daha var bu sezon. 5 Mayıs Pazartesi günü konuklarımız çocuk edebiyatı alanında pek çok çeviriye ve telif çalışmaya imza atmış Necdet Neydim ve birçok çocuk kitabı yayınlamış deneyimli yayıncı Murat Batmankaya. Necdet Neydim çeviri çocuk edebiyatı, çocuk edebiyatı klasikleri, dönemlere göre çeviri politikaları ve bu politikalardaki paradigma değişimleri üzerinde dururken, Murat Batmankaya çocuk edebiyatı alanındaki yayıncı politikaları, çeviri çocuk edebiyatında editör, çeviri, çevirmen sorunlarından bahsedecek. Çocuklarımızın hayal ve düşünce dünyalarının şekillenmesinde önemli rol oynayan çocuk edebiyatı konusundaki bu söyleşiye bütün çevirmen arkadaşlarımızın yanı sıra, eğitimcilerle çocuk kitabı yayıncıları ve alıcılarının da ilgi göstereceğini düşünüyoruz.